الميرزا جواد التبريزي
173
استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)
[ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه نفت و گاز را خريده و از مؤونه زياد آمده ، بايد تخميس كند ؛ و چنانچه خود شخص آنها را استخراج كرده ، داخل خمس معادن است ؛ و چنانچه موقع استخراج تخميس كند ، ديگر خمس ندارد ، و الله العالم . ( 840 ) پولى را كه به عنوان كمك هزينهء تبليغ مىدهند ، آيا خمس دارد ؟ و سهم سادات بر طلبهء سيد نيازمند چه حكمى دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر از خرج سالش زياد بيايد ، خمس دارد ؛ و سهم سادات را مىتوان به سيد فقير داد ، و سيد فقير اگر سهم ساداتى را گرفته و از خرج سالش زياد آمد احتياط آن است كه زايد را بدهد ، و الله العالم . ( 841 ) خانهاى كه فروخته مىشود تا بهتر از آن خريدارى شود آيا خمس دارد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه خانهء مزبور را قبلًا خريده باشد ، اگر با پولى كه خانه را به آن فروخته قبل از يك سال خانه يا چيز ديگر كه از مؤونه است تحصيل نمايد ، زيادى قيمت آن - نسبت به قيمت خريد - خمس ندارد ؛ و در صورتى كه خانهء قبلى را به ارث يا هبه بدست آورده باشد ، پول فروش آن مطلقاً خمس ندارد ، و الله العالم . ( 842 ) دولت زمين مجانى به كسى داده ، وى براى ساختن خانه پنج هزار دينار اندوخته داشته و ده هزار هم قرض گرفته است ، اينك كه مىخواهد براى خود سال معين كند ، آيا پيش از پرداخت بدهى خود سال برگزيند يا پس از پرداخت ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ بايد خمس پنج هزار دينار را بدهد ، و چنانچه خانه را ساخته و در آن ساكن باشد ، پرداخت فرض ده هزار دينار از مؤونه حساب مىشود و متعلق خمس نيست ؛ اما اگر قبل از ساكن شدن در خانه اقساط قرض يا بعض آنها را پرداخت كند ، بايد آن مقدار را تخميس كند ، و الله العالم . ( 843 ) شركت خانهاى را به صورت اقساط به كارگر خود وامىگذارد ، همچنين گاهى دولت ساختمانى را به كارمند اجاره مىدهد ، هنوز قسط خانه به پايان نرسيده و يا مهلت اجارهء كارمند سر نرسيده كه ساختمان را به آنها مىبخشند ، اينان